Trao đổi với phóng viên Báo Nông nghiệp và Môi trường, bà Nguyễn Phương Hoa - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Vĩnh Tuy (TP. Hà Nội) đã chia sẻ những suy nghĩ, động lực và định hướng của nhà trường khi tham gia Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN 2025.
Bà Nguyễn Phương Hoa - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Vĩnh Tuy chia sẻ động lực và định hướng của nhà trường khi tham gia Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN 2025. Ảnh: Mai Đan.Thưa bà, điều gì đã thôi thúc Trường Tiểu học Vĩnh Tuy tham gia Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN 2025?
Việc Trường Tiểu học Vĩnh Tuy tham gia Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN 2025 xuất phát từ mong muốn đưa giáo dục môi trường trở thành một phần tự nhiên, bền vững trong đời sống học đường, chứ không chỉ dừng lại ở những hoạt động mang tính phong trào. Chúng tôi coi đây là cơ hội để nhà trường rà soát, hệ thống hóa và nâng tầm các giải pháp giáo dục xanh đã và đang triển khai.
Thông qua các tiêu chí của Giải thưởng, nhà trường tập trung giáo dục học sinh hình thành lối sống thân thiện với môi trường, đặc biệt là ý thức giảm thiểu rác thải nhựa, tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ thiên nhiên bằng những hành động cụ thể, phù hợp với lứa tuổi tiểu học. Tinh thần “học sinh là trung tâm” được thể hiện rõ khi các em không chỉ tham gia mà còn trở thành những “đại sứ môi trường” lan tỏa thói quen sống xanh từ nhà trường tới gia đình và cộng đồng.
Tham gia Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN 2025 cũng giúp nhà trường đổi mới tư duy quản trị, tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên, phụ huynh và các lực lượng xã hội trong giáo dục môi trường. Với chúng tôi, giá trị lớn nhất của Giải thưởng không chỉ nằm ở kết quả, mà ở việc tạo dựng được một môi trường giáo dục xanh - an toàn - hạnh phúc, góp phần hình thành những công dân nhỏ có trách nhiệm với tương lai của khu vực và thế giới.
Xin bà cho biết, trong quá trình triển khai các hoạt động hưởng ứng Giải thưởng, nhà trường đã cụ thể hóa tinh thần “không rác thải nhựa” vào giảng dạy và sinh hoạt học đường như thế nào để phù hợp với lứa tuổi tiểu học?
Với học sinh tiểu học, chúng tôi lựa chọn cách tiếp cận nhẹ nhàng, gần gũi và mang tính trải nghiệm. Tinh thần “không rác thải nhựa” được cụ thể hóa thông qua những hành động nhỏ, dễ hiểu, dễ làm và lặp lại hằng ngày.
Trường Tiểu học Vĩnh Tuy thường xuyên tổ chức đa dạng các hoạt động và cuộc thi về môi trường, qua đó từng bước nâng cao nhận thức và ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh. Ảnh: NTCC.Trong giảng dạy, nội dung bảo vệ môi trường được tích hợp linh hoạt vào các môn học như Tự nhiên và Xã hội, Khoa học, Mỹ thuật, Hoạt động trải nghiệm; thông qua các bài học, dự án nhỏ, trò chơi, vẽ tranh, làm sản phẩm tái chế. Trong sinh hoạt học đường, nhà trường khuyến khích học sinh sử dụng bình nước cá nhân, hạn chế đồ nhựa dùng một lần trong các hoạt động tập thể.
Quan trọng hơn, chúng tôi chú trọng hình thành thói quen và ý thức tự giác cho học sinh, để các em hiểu rằng bảo vệ môi trường không phải là việc lớn lao, mà bắt đầu từ chính hành động của mình mỗi ngày.
Theo bà, sự thay đổi rõ nét nhất ở học sinh khi tham gia các hoạt động sinh thái là gì? Có khoảnh khắc hay câu chuyện nào khiến bà thực sự cảm nhận được các em đang trở thành những “đại sứ môi trường” đúng nghĩa?
Sự thay đổi rõ nét nhất mà chúng tôi nhận thấy ở học sinh chính là ý thức tự giác và tinh thần lan tỏa. Các em không chỉ thực hiện tốt trong khuôn viên trường mà còn chủ động nhắc nhở bạn bè, người thân cùng bảo vệ môi trường.
Trường Tiểu học Vĩnh Tuy tổ chức “Ngày không ba lô”, tạo cơ hội để học sinh sáng tạo những chiếc ba lô từ vật liệu tái chế, qua đó lan tỏa thông điệp bảo vệ môi trường. Ảnh: NTCC.Có những khoảnh khắc rất giản dị nhưng khiến tôi thực sự xúc động, như việc các em học sinh tự nhặt rác sau giờ ra chơi, hay hào hứng kể với thầy cô rằng đã thuyết phục gia đình hạn chế sử dụng túi nilon khi đi chợ. Một số em còn chủ động đề xuất ý tưởng tái chế đồ nhựa thành đồ dùng học tập hoặc vật trang trí lớp học.
Chính từ những hành động nhỏ ấy, chúng tôi cảm nhận rõ ràng rằng các em đang từng bước trở thành những “đại sứ môi trường” đúng nghĩa - biết hành động, biết lan tỏa và biết truyền cảm hứng.
Thưa bà, việc tham gia một Giải thưởng mang tầm khu vực ASEAN đã tác động như thế nào đến tư duy quản trị nhà trường, vai trò của giáo viên và sự đồng hành của phụ huynh trong giáo dục môi trường?
Giải thưởng mang tầm khu vực ASEAN đã tạo ra một bước chuyển quan trọng trong tư duy quản trị của nhà trường, từ quản lý hoạt động đơn lẻ sang xây dựng chiến lược phát triển bền vững, lấy môi trường và con người làm trung tâm.
Đối với giáo viên, vai trò không chỉ dừng lại ở người truyền đạt kiến thức mà còn là người dẫn dắt, truyền cảm hứng và làm gương trong lối sống xanh. Nhiều thầy cô đã chủ động đổi mới phương pháp dạy học, tích hợp giáo dục môi trường một cách sáng tạo và hiệu quả hơn.
Sự đồng hành của cha mẹ học sinh cũng ngày càng rõ nét. Khi cha mẹ học sinh hiểu và chia sẻ mục tiêu giáo dục của nhà trường, việc giáo dục môi trường không còn bó hẹp trong phạm vi lớp học mà còn được nối dài đến gia đình và cộng đồng.
Học sinh Trường Tiểu học Vĩnh Tuy hoạt động sôi nổi trong giờ ra chơi. Ảnh: Mai Đan.Sau Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN 2025, Trường Tiểu học Vĩnh Tuy có kế hoạch gì để duy trì và lan tỏa các giá trị xanh, để giáo dục môi trường không chỉ dừng lại ở phong trào mà trở thành nếp sống bền vững của thầy và trò, xin bà chia sẻ?
Sau Giải thưởng, nhà trường xác định việc duy trì và lan tỏa các giá trị xanh là nhiệm vụ lâu dài, mang tính chiến lược. Chúng tôi sẽ tiếp tục đưa giáo dục môi trường trở thành nội dung xuyên suốt trong kế hoạch năm học, gắn với các hoạt động dạy học, sinh hoạt tập thể và xây dựng văn hóa nhà trường.
Bên cạnh đó, Trường Tiểu học Vĩnh Tuy sẽ đẩy mạnh các mô hình “lớp học xanh”, “trường học không rác thải nhựa”, tăng cường phối hợp với phụ huynh và các tổ chức xã hội để mở rộng không gian giáo dục môi trường ra cộng đồng.
Chúng tôi tin rằng, khi giáo dục môi trường được thực hiện một cách bền bỉ, nhất quán và xuất phát từ nhận thức, các giá trị xanh sẽ dần trở thành nếp sống tự nhiên của thầy và trò, góp phần xây dựng một thế hệ học sinh có trách nhiệm với bản thân, xã hội và hành tinh xanh.
Trân trọng cảm ơn Bà!
Mai Đan
(thực hiện)